martes, 22 de noviembre de 2011

NOTICIA DE "EL DIARIO" DE ARGENTINA. PARANÁ


Vascos y catalanes ante el triunfo de la derecha

Son pueblos con agendas propias en un escenario político como el de España, atravesado por la crisis económica. Vascos y catalanes redefinen su relación con el Estado español luego del triunfo arrasador de la derecha.
Martes 22 de Noviembre de 2011 Hs.

Con mayoría absoluta en el Parlamento, el Partido Popular (PP) español se impuso claramente al socialismo en España en el triunfo más amplio desde el regreso de la democracia en ese país.
La fenomenal crisis económica fue el eje del debate político en esta elección pero en ese marco, catalanes y vascos tienen una agenda propia que implica redefinir sus relaciones y sus aspiraciones autonómicas ante el Estado español, ahora a cargo de Mariano Rajoy, líder de una fuerza política tradicionalmente más cerradas a las pretensiones de estos pueblos.
Después de la elección del domingo, la noticia es el triunfo claro de la derecha. Pero en Cataluña y en el País Vasco, la novedad fue el crecimiento de fuerzas nacionalistas, propias de esas regiones, que han logrado obtener algunos escaños en el parlamento del Estado español.

PROCESO DE PAZ. “El eje de la campaña ha sido la crisis económica. Pero en el caso vasco hay una marcada diferencia en la discusión política que se dio en esta elección”, remarcó Federico Borrás, presidente de la Asociación Vasca Urrundik, al ser consultado respecto del sentido de la elección del domingo.
“Para los vascos, lo importante es que esta es la primera elección que se produce, desde la muerte de Franco, con la organización armada, ETA que anuncia un cese definitivo de su accionar armado. Esto es un escenario inédito que había que ver cómo impactaba electoralmente. Lo visto es que impactó bien para los partidos de órbita nacional vasca que han tenido un resultado histórico, tanto por el partido tradicional, el Partido Nacionalista vasco, como en esta alianza Amaiur, que ha dado el batacazo electoral y que ha metido siete parlamentarios, sumados a los cinco del PNV”, dijo Borrás que valoró que “habrá una representación inédita del nacionalismo vasco en el parlamento español”.
Sopesó Borrás que “obviamente por el peso demográfico del país vasco, con respecto al estado español, esto no altera en nada esta mayoría absoluta del PP”. Pero destacó que está logrado el objetivo de tener una voz en Madrid que apuntale el proceso de paz, por un lado, pero por otro lado con la idea que con el fin de la ETA “no se termina el problema vasco, si no que empieza una discusión mucho más rica”.
Según el referente local de ese pueblo queda debatir “cuál es el estatus jurídico que aspira a tener el pueblo vasco y cuál va a ser la actitud de los poderes políticos españoles respecto de esta aspiración”, resumió.

MÁS CULTURA. Mercedes Porqueres, del Casal de Catalunya, manifestó su “preocupación por el gran triunfo de la extrema derecha” en España. Tras remarcar que la organización “nunca ha participado partidariamente”, hizo notar que ese triunfo del PP hace necesario el fortalecimiento de la cultura catalana.
“Más allá de que la extrema derecha es tercera fuerza en Cataluña, de todos modos ya el año pasado, cuando las elecciones de noviembre, ganó la centroderecha y ahora también. El PP es tercera fuerza si bien mostró fortaleza ante el partido socialista de Cataluña”, subrayó.
En este contexto, consideró que “las relaciones con el gobierno central seguirán manteniéndose” aunque advirtió en su análisis que “el Partido Popular, concretamente, ha hecho presentaciones contra el Estatuto de Catalunya”.
Al calor de estas posturas del partido que se ha alzado con la victoria, Porqueres hizo notar que “se han incrementado las posiciones de separatismo en toda Cataluña, en gente que nunca había pensado posturas de ese tipo”.
Finalmente, Porqueres concluyó: “Sin dudas, esta elección nos muestra que va a haber que proteger más la lengua, más la cultura catalana. Se han hecho campañas contra los productos catalanes, hablamos de una situación concreta. En julio del año pasado hubo una manifestación de millones de personas por el tema del Estatuto. No es gente que salió a pasear”, subrayó para luego insistir: “Habrá que proteger la lengua, habrá que proteger la cultura catalana”.


Diputados, agenda y nacionalismos

Jorge Riani

A la distancia se destaca claramente el holgado triunfo del Partido Popular (PP). Pero poniendo la lupa en el territorio en el país ibérico, afinando la mirada, la otra noticia que se produce es la buena elección de los partidos nacionales vascos y catalanes.
Sumido el país en una asfixiante crisis económica, financiera y social, el desafío de los candidatos ha sido dejar en mano de la política las decisiones y no de los economistas tecnócratas que ya gobiernan en Italia y Grecia.
En ese marco, entre candidatos del Partido Socialista Obrero Español (PSOE) y del PP no hubo mayor brecha de propuestas: ambos prometieron el ajuste y la salida del pozo con menos dolor posible, pero sin milagros.
El desafío de los partidos como Convergència i Unió (CiU) –siempre fuerte en Cataluña– y la nueva coalición Amaiur y el PNV en el País Vasco será tratar de dejar un lugar a sus intereses autonómicos en la agenda política española, en momentos en que el desafío en un futuro inmediato será evitar la hecatombe.
Para velar por sus discursos, ambas regiones, las ricas Cataluña y País Vasco, llevarán a sus representantes al Parlamento. El PP quedó con 186 diputados; el PSOE: 110, CiU 16; Amaiur: 7; PNV: 5.
Las noticias dicen que el mapa se tiñó de azul –color del PP–, pero viendo en detalle la gran novedad es que el bipartidismo salió golpeado este domingo en España.
Luz Alcain

lunes, 21 de noviembre de 2011

GOGORA DEZAGUN MATALAZ! 350 urte bete dira hil zutela

GOGORA DEZAGUN MATALAZ! 350 urte bete dira hil zutela

350 urte bete dira MATALAZ hil zutela

Goienetxe, Bernard (Matalas)
Goyheneche edo Goinheix, Bernard
Bernard Goyheneche-koa, Mithikile herrian jaio zen, ez dakigu ongi zein urtean, eta Lextarren hil zuten 1661eko azaroaren 8an. Apaiz ikasketak Bordelen egin zituen eta Zuberoako Mithikile bere herriko erretorea zenean nobleen aurkako matxinada piztu zen, 1661eko ekainean.
Nafarroako Luis III.a, Frantziako XIV.a Handia, errege borboiaren neurri gero eta zentralistagoaren eraginez Zuberoako Foru eta eskubideak murriztu ziren (herriak zuzenean aukeraturiko ordezkarien aginte maila ezabatu, gehiegizko zergak...); gainera, herri lurrak desjabetu eta nobleen artean banatzeko joera zabaldu zen, benetako agindu baten modura, “lur-sailik ez jaunik gabe” printzipio feudalaren ildotik. Zuberoako Gorteetan, hirugarren estatuko ordezkariek egindako saioek behin eta berriz huts egin ondoren, Matalas apaiz gartsu eta hizlari trebeak hartu zuen laborariak neurri haien aurka gidatzeko ardura. Herriak Irabarneko “silviet” edo hirugarren estatuko biltzarrean zuzenean hautaturiko ordezkari gehienak aldeko zituen hasieratik. Elizako hierarkia, aitzitik, aurkako izan zuen beti Matalasek.
1661eko ekainean hasi zen Matalasen matxinada. Nobleak, Iruriko kondea tarteko, eta Mauleko burgesia zituen etsai Matalasek eta haien aurkako erasoa jo zuten bildutako lauzpabost mila lagunek. Sohütako etxe batzuk erre eta Mauleko hiria eta Maule-Lextarreko gaztelua setiatu zituzten matxinatuek. Horren inguruan 7.000 bat lagun altxa ziren armatan eta Zuberoako jauntxoek Bordeleko parlamentuko militarren laguntza eskatu zuten. Bien bitartean, herri antolamenduko moldeak bermatzen saiatu zen Matalas, laborariek kontrolatzen zituzten herrietan.
Urriaren 12an borrokatu ziren Söutan Matalasen laborariak ia-ia armarik gabe eta Bordeletik bidalitako 100 zaldizko eta 400 oinezko gudari guztiz armatuak. Jauntxoek eta Bordeleko tropek, Calvo izeneko kapitain mertzenarioa buru, arras menderatu zituzten laborariak. Matalasek ihes egitea lortu zuen, baina Jentañeko dorretxean, Urdiñarbeko herritik hurbil, hartu zituzten preso Matalas eta bere laguntzaile hurkoak. Mauleko gaztelura eraman zituzten eta epaitu ondoren, urte bereko azaroaren 8an hil zituzten Matalas eta Roquehort Ibar Ezkerreko “degâ" edo ordezkaria.
 Lextarreko plazan lepoa moztuta hil zuten Matalas eta haren burua gazteluko kanoi-zulo batean jarri zuten; gero, Mauleko sarreran ezarri zuten haren burua bolada batez, jende guztiaren zentzagarri. Harrapatu ez zituzten beste zortzi lagunentzat herio zigorra eman zuten epaileek, eta bizitza guztirako galeretara kondenatu zituzten beste hiru, Matalasen iloba bat tarteko. Matxinatu batzuei bizia barkatu egin zieten, baina hain ziren gogorrak jarritako zigor eta isunak non jende asko Zaraitzura eta Erronkarira erbesteratu baitzen.
Bernard Goienetxekoak gidaturiko matxinadaren ondoren, nobleen agintea areagotu egin zen Zuberoan, eta neurri handian ahuldu ziren Zuberoako antzinako herri eskubideak. Hala ere, Matalasen oroitzapenak bizirik iraun du Zuberoan, heroi zuzentzaile baten gisara. 1966 arte gurutze batek markatzen zuen Matalaz hil zuteneko lekua, baina errepideko biribilgune batek ezabatua da. Nolanahi ere, bizirik iraun du gaur egun arte Matalasen irudiak (Etxahun Iruri koblakari handiak pastoral bat eskaini zion 1955ean, “Matalaz” Eskuila herrian antzeztua.) eta gaur egungo ideologia abertzaleen begietan, Zuberoako, eta Euskal Herriko, izatearen eta herriaren interesen defentsan ihardun zuen heroi handi bihurtu da. Haren izena daraman ondoko kantak ongi adierazten du hori:
Dolü gabe, dolü gabe,
hiltzen niz,
bizia Xiberuarendako
emaiten baitüt.

Agian, agian,
egün batez
jeikiko dira
egiazko xiberutarrak
egiazko eskualdünak
tirano arrotzen hiltzeko,
egiazko eskualdünak
tirano arrotzen hiltzeko.

Agian, agian...

EGIN DEZAGUN BIDEA!

EGIN DEZAGUN BIDEA!

EGIN DEZAGUN BIDEA!

Preso politikoen ingurune hurbila, beren senide eta lagunak oso ezagun ditugu gure herrian. Beren presentzia duin etengabekoak euskal herritarron begietara hurbiltzen du Espainiako eta Frantziako kartzeletan sakabanatuta dituzten preso politikoen izatea.
Kinkeak eskuetan eta zapiak lepoan gainditu beharreko egoeren jabe egin gaituzte. Begiak zabaldu dizkigute, Argentinan Maiatzeko Plazako amek eta amonek egin zuten gisara, egoera argitu eta bidea erakutsi. Orain, bidea egiteko tenorean da gure herria. Aldi berria zabalduz, presoen senide eta lagunak beharrizan horretan sekula gehiago bakarrik izan ez daitezen. Guztion eskutik, egin dezagun bidea.
KARTZELA POLITIKA KONPONBIDE KLABEETARA ALDATU BEHAR DA
Euskal Preso Politikoei salbuespenez ezartzen zaien kartzela politika, errepresio eta erabilpen irizpideen arabera antolaturik dago. Horren adierazgarri dira, 20 urtetik gora dirauen sakabanaketa politika, bai eta azken hamarkadan bizkortu diren muturreko neurriak ere. Hala nola, kondena osoa beterik edo gaixotasun larria izanik preso mantentzea, askatasun kondizionala desagertzea eta behin behineko askatasuna apenas aplikatzea, isolamendua, bai eta presoen aurkako xantaia etengabea ere, damutzearen truke onurak eskainiz eta uko eginez gero neurri krudelekin zigortuz: Isolamendua, bakartzea, urruntzeak, leku-aldatze erabat arbitrarioak, erasoak, jipoiak...
Salbuespeneko kartzela politika hau gogortzeko neurriak gehituz joan dira. Bereziki larria da preso politikoei bizi arteko zigorra de facto ezartzeko neurriak indarrean jarri izana: 197/2006 sententzia, kondena luzeak beteta ere zigorra luzatzen duen dotrina gisa ezagutzen dena; erredentzioak indargabetzea; zigorraren ¾ beteta ere askatasun kondizionala ukatzea; eta kondena maximoa 40 urtera luzatzea edo Frantziako espetxeetan urte mugarik gabeko kondenekin zigortzea. Tratu krudela areagotuz joan da, isolamendu eta bakartzea hedatuz eta normalizatuz, dispertsio politikan sakonduz etengabeko traslado arbitrarioen bitartez, besteak beste.
Politika berezia eta ezberdindua aplikatzen zaio presoen kolektiboari. Desberdintze honen oinarrian, euskal presoen jatorri politikoa eta izaera kolektiboa dago, horrela aitortzen ez bada ere. Alta, salbuespenez ezartzen den kartzela politika errotik aldatu eta konponbide klabeetara igaro behar da. Horretarako, lehenik eta behin presoei salbuespenez ezarritako muturreko neurriak indargabetu behar dira. Horrekin batera, presoak dagozkien eskubide indibidual eta kolektibo guztien jabe Euskal Herrian batu behar dira, preso politikoen kolektiboa gatazka konpontzeko prozesuan, inolako trabarik gabe, eragile aktiboa izan dadin ahalbidetuz.
2011 urtearen hasieran, xantaia amaigabea da eta Europan ez da -Turkian salbukrudelkeria eta biolentzia politiko handiagorik. Euskal Preso Politikoen Kolektiboak Europan indarrean dagoen biolentzia politikorik handiena pairatzen du.
Gogoan ditugu Irlandako presoek espetxean egin zituzten gose grebak, Txileko presondegi bereziak, Guantanamo, Turkian pairatu zituzten erasoak edo Irakeko Abu Graibh. Munduak euskal preso politikoek pairatzen duten bortizkeria ezagutu behar du. Euskal preso politikoek ezin dute Europan dagoen biolentzia politikorik handiena jasotzen jarraitu.
Honenbestez, irmoki aldarrikatzen dugu:
 · Eskubide guztiekin, Euskal Presoak Euskal Herrira!
· Kondena bete duten PRESOAK KALERA! 3/4ak bete dituzten PRESOAK KALERA! Bizi arteko dotrina indargabetu!
· Gaixotasun larriak dituzten PRESOAK KALERA!
· Isolamendu eta bakartzearekin bukatu

EUSKAL PRESO ETA IHESLARIAK ETXERA
Amnistiak, euskal preso, errepresaliatu eta iheslari politiko guztiak askatasun osoz etxera itzultzea ekarri behar du, egoera horretara eraman dituen arrazoiak gainditzearekin batera.
Mendeetako gatazka egun batetik bestera konpontzen ez den heinean, Amnistia ez da egun bateko gertaera, prozesu dinamikoa baizik.
Euskal Herrian gatazka politikoa konpontzeak, honek eragindako kalte eta ondorioak gainditzea ekarri behar du berarekin. Gatazka egoteko arrazoiak, preso eta iheslari politikoak egoteko arrazoi berak dira. Horregatik, arrazoi horien desagerpenak, bere ondorioen desagerpena ere ekarri behar du, besteak beste, preso eta iheslarien etxeratzea, eta aurrerantzean gehiago ez izatea.
Honela bada, Amnistia gaurtik abian jarri beharreko bidea da, preso eta iheslari guztiak askatasuna eta eskubide guztien jabe etxera itzultzeko ibilbidea hain justu, pausoka egingo duguna. Luzea izango dena seguruenera, baina lehen bai lehen, presoak etxeratzen hasteko eta guztiak erabat aske izatera iristeraino etenik izango ez duena, Amnistia eta Konponbide demokratikoa txanpon beraren bi alde baitira.
Honenbestez, kartzela politika konponbide klabeetara aldatzeak, Amnistiaren bidean honako urratsak jaso eta ahalbidetu behar ditu:
·Muturreko egoerak ezartzeko salbuespeneko neurri guztiak indargabetzea: dispertsioa bukatzea; kondena bete dutenak, gaixorik direnak, ¾-ak bete dituztenak kalera ateratzea; tratu krudelak bukatzea, hala nola isolamendua, bakartzea, jipoiak...
·Euskal Preso Politikoen Kolektiboa Euskal Herrian batzea, dagozkion eskubide indibidual, kolektibo, gizabanako, politiko eta zibilen jabe, Euskal Herriko prozesuan, gainerako eragileek bezala, inolako trabarik gabe parte har dezan ahalbidetuz.
·Gatazka konpontzeko prozesuan, gatazkaren ondorioak gaindituz joatea beharrezkoa izango da, besteak beste, preso eta iheslari politikoen etxeratzea ahalbidetuz. Gatazka konpontzeko prozesua, Amnistia prozesua ere bada.

HERRI BILGUNEAK
Euskal Herriko herritarron eskutik taxutu daiteke honako bidea, presoen eskubideen aldeko lana herriz -herri antolatuz eta esparru guztietara hedatuz.
Horregatik, urtarrilaren 8an Bilbon hasitako urratsa bide geldiezin bilakatzeko deialdia egiten dugu, herriz -herri herritarron bilguneak sortuz. Herritargoari luzatzen diogu deia, ikasle zein langile, gazte edo heldu, izan ingeniari, irakasle, alkate edo apaiz, izan kantari, garbitzaile, mendizale edo kirolari, nork bere eran, nork bere ideiekin, bide honetan ekarpena egin dezan. Mugimendu dinamikoa, parte hartzailea, horizontala eta ekarpen eta pertsona ezberdinei ateak irekita dituena behar du.
Bilgune hauen bitartez, hileroko Azken Ostirala mobilizazio erraldoi iraunkor bilakatuz. Azken ostiralean inplikatuz sektore anitz, elkarte eta eragile, eskola zein lantegi... Azken ostiral bakoitza, aurrekoa baino handiagoa bilakatuz, eta hurrengoa baino txikiagoa.
Euskal Herria banderaz bete dezagun: etxeko balkoiak, udaletxe, ikastetxe, lantegi, elkarte, denda, mendi tontor, kiroldegi, unibertsitate, diaspora... txoko guztiak bete ditzagun eta munduak ikus dezala: Euskal Preso eta Iheslariak Etxera.
Herri Kulturan txertatu beharreko mugimendua eta elementua da hau. Bitarteko guztiak erabiliz, teknologia berriek eskaintzen dizkiguten aukerak baliatuz eta kaleetan presentzia argia izanez. 70ko hamarkadaren bukaeran 80ko hamarkadaren hasieran Amnistiaren aldeko logoak eta Nuklearrik Ez zioen pegatak izandako oihartzunari jarraiki. Teknologia berriek eskaintzen duten aukerak baliatuz, pertsonen eta sektoreen indar metaketa oinarri izango dituen herri bilguneak, atontuz, bultzatuz eta zabalduz.
20 urte barru, euskal jendartearen memoria kolektiboan euskal presoak etxera ekartzeko ikurrak egon behar dute. Herri kulturaren parte, garai eta belaunaldi baten parte, gehiengo zabal baten isla behar du. Mexikoko Joku Olinpikoetan Black Powerraren eskularru beltzak, Klabelin gorriak Portugalen edo Argentinan Maiatzeko Plazan amak eta amamek egindako borroken antzera. Ikur bilakatu, atzean utzi nahi den garai baten ikur eta aurrera begiratzen duen herriaren ikur gisara. Eskubideen aldarriaren ikur gisara.

ELKARLAN ESPARRUAK
Euskal Herriko instituzioak, era guztietako eragileak, partidu politikoak, sindikatuak, elkargoak... bide honetan lagundu eta beren ekarpena egin dezaten elkarlan esparruak zabalduko ditugu. Bide honetan, nazioartean kolaborazio eta interlokuzio esparruak ere zabalduko ditugu.
Elkarlan esparruak sustatuko ditugu, ondorengo helburuekin:
-Presoen aldeko mobilizazio dinamika sustatzeko alderdi, sindikatu eta eragileen konpromisoak erdiestea: azken ostirala eta banderen hedapena, besteak beste.
-Euskal Herriko instituzioak, presoen eskubideen aldeko lan esparru bilakatzea, beren eskubideak babestu eta horien urraketa dakarten egoerekin bukatzeko konpromisoak erdietsiz, osatzen dituzten alderdi politikoekin elkarlanean.
-Euskal Herriko eztabaida politikoan, baita hauteskunde aldietan ere, presoen eskubideen aldeko diskurtsoa eta konpromisoa nagusitzea.
-Euskal Herriko prozesuarekin konprometituta dauden eragile guztien aldetik, presoen kolektiboaren parte hartzea ahalbidetzeko konpromisoa hartzea, bere errekonozimendu politikotik abiatuta, interlokuzio iraunkorra martxan jarriz.
-Euskal Herritik kanpo ere euskal presoen aldeko babesa eta elkartasuna antolatzeko, Euskal Herritik mundura zabalik diren ate guztietatik aho batez aritzea presoen eskubideen aldeko lanari dagokionez.
-Nazioarteko hainbat pertsona eta eragileen konplizitatea bilatuko dugu eta elkarlanean sakonduko dugu. Euskal diasporarekin ere kolaboratzeko eta gure aldarrikapenak zortzigarren herrialdera zabaltzeko borondatea islatzen dugu.
-Teknologia berrien erabilpenarekin batera, gure herri eta auzoetako kaleetan euskal preso politikoak KALERA BIDEAN jarriko dituzten ekimenak gorpuztu eta zabalduko ditugu. Bitarteko komunikatiboak edozein eskura izango dira.